Εκπρόσωπος του σαθρού πολιτικού συστήματος
Του Πιέρρου Τζανετάκου
Με τη σύλληψη ενός πρώην ηγετικού στελέχους- συμβόλου της μεταπολιτευτικής περιόδου φαίνεται ότι κλείνει ο κύκλος του θλιβερού πολιτικού σκηνικού των τελευταίων 35 ετών. Ο Άκης Τσοχαζόπουλος ήταν επί πολλά έτη (περίπου 18) ένας εκ των κορυφαίων υπουργών του ΠΑΣΟΚ, εκπροσώπησε τη χώρα ως αναπληρωτής πρωθυπουργός στην κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής της Μαδρίτης το 1995, ενώ το 1996 βρέθηκε μια ανάσα από την προεδρία του Κινήματος. Η στήριξη τότε του Γ. Παπανδρέου στον Κ. Σημίτη, κράτησε τον Τσοχατζόπουλο εκτός του προεδρικού γραφείου της Χαριλάου Τρικούπη. Η δεύτερη θέση, όμως, στην εσωκομματική διαδικασία του «χάρισε» δύο σημαντικότατες υπουργίες στις μετέπειτα «κυβερνήσεις του εκσυγχρονισμού»: Υπουργός Ανάπτυξης την περίοδο 1996- 2000 και υπουργός Εθνικής Άμυνας από το 2000 έως το 2004, ο Άκης Τσοχατζόπουλος έμοιαζε άτρωτος έως πριν από λίγο καιρό. Η δύναμη, όμως, που πήγαζε από την εξουσία, εξαντλήθηκε. Από σήμερα το πρωί ο πρώην πρωτοκλασάτος υπουργός κρατείται στην ΓΑΔΑ, κατηγορούμενος για ξέπλυμα μαύρου χρήματος.
Είναι ο Άκης Τσοχατζόπουλος κατεξοχήν εκπρόσωπος του σαθρού μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος; Ναι είναι. Όπως, επίσης, είναι ένα από τα καλύτερα παραδείγματα της παλαιοκομματικής εξουσιαστικής προοπτικής: Άνοδος σε πολιτικό αξίωμα συνεπάγεται κατακόρυφη εκτόξευση καταθέσεων και ταυτόχρονη επέκταση της ακίνητης περιουσίας. Πρωτεργάτης της «εμπέδωσης» του λαϊκισμού και πρωτοπόρος στη δημιουργία πελατειακών δικτύων και ισχυρών οικονομικών πλεγμάτων παρα- εξουσίας, ο Άκης Τσοχατζόπουλος σήμερα κατηγορεί- ως γνήσιος νεοέλληνας- κάποιους τρίτους, αγνώστους χωρίς ονόματα και διευθύνσεις, για την κατάστασή του: «Σκοτεινές δυνάμεις επιζητούν την πολιτική μου εξόντωση» είχε δηλώσει πριν λίγο καιρό…
Είναι η σύλληψη του Άκη Τσοχατζόπουλου άλλο ένα ισχυρό πλήγμα εναντίον του δικομματισμού; Προφανώς και είναι. Πόσω μάλλον, όταν σημειώνεται εν μέσω (ουσιαστικά, όχι τυπικά) προεκλογικής περιόδου. Η προσωρινή κράτηση του πρώην υπουργού αποτελεί απόδειξη ύπαρξης βαριάς σκιάς επί των εξουσιαστικών πρακτικών του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Όπως κι αν έχουν τα πράγματα πάντως, δεν είναι ούτε το πρώτο ούτε το τελευταίο ράπισμα. Έχουν προηγηθεί πολλά και θ’ ακολουθήσουν επίσης κι άλλα. Το θέμα είναι, ότι οι δυνάμεις που έχουν σχεδιάσει όλα αυτά τα χρόνια το θλιβερό πολιτικό σκηνικό δεν δείχνουν ν’ αντιλαμβάνονται το μέγεθος του προβλήματος που δημιούργησαν. Συνεχίζουν να κινούνται με τους ρυθμούς του παρελθόντος, χωρίς ν’ αντιλαμβάνονται την επικείμενη πολιτική μεταβολή.
Αυτό, τουλάχιστον, αποδεικνύεται με μια σύντομη ματιά στην πολιτική επικαιρότητα των τελευταίων ημερών. Ο Αντώνης Σαμαράς επέλεξε ν’ ανεβάσει υπερβολικά τους προεκλογικούς τόνους απ’ το Αιγάλεω, όπου πραγματοποίησε την πρώτη ομιλία του. Ιδιαίτερα σκληρός και επικριτικός, απότομος και οξύθυμος, επίμονος και αντιδραστικός ο πρόεδρος της ΝΔ προκαλεί αμηχανία ακόμα και στους φανατικότερους των ψηφοφόρων του. Χωρίς να προτείνει κάτι συγκεκριμένο, απλώς απαιτεί αυτοδυναμία, εκβιάζοντας το εκλογικό σώμα με τον κίνδυνο της ακυβερνησίας. Και όλα αυτά σε οπαδικούς τόνους. Εκφράζει με λόγια την υφέρπουσα μανία για εξουσία, ένα από τα κύρια συστατικά που στοιχειοθέτησαν όλα αυτά τα χρόνια τη σημερινή πολιτική θλιβερότητα.
Από κοντά και ο νέος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελος Βενιζέλος. Τελικώς «διέταξε» την επιστροφή των απολωλότων βουλευτών, προκαλώντας κάτι παραπάνω από εύλογες απορίες: Πρώτο, γιατί δεν δέχτηκε την επιστροφή τους, προτού εκλεγεί στην προεδρία του Κινήματος, όπως είχε προτείνει ο… παραλίγο αντίπαλός του Χρ. Παπουτσής. Δεύτερο, τι θα συμβεί όταν στην πρώτη μετεκλογική κοινοβουλευτική διαδικασία οι πρώην διαγραφέντες θα χρειαστεί να ψηφίσουν τα επερχόμενα νέα μέτρα. Τρίτο και σημαντικότερο, ποια είναι τελικά η θέση του ΠΑΣΟΚ ως προς τη διαδικασία εξόδου από την κρίση. Μήπως μια απ’ τις τελευταίες ρήσεις Βενιζέλου για τον Σαμαρά ότι «είναι και με τον χωροφύλαξ και με τον αστυφύλαξ» ισχύει πρωτίστως για τον ίδιο και το κόμμα του;
Ταυτοχρόνως, ο ορθολογιστής συνταγματολόγος κρατά σε απόσταση οποιονδήποτε έχει προσπαθήσει τα τελευταία χρόνια να διαχωριστεί απ’ την εγγενή πασοκοκουλτούρα που κυριαρχεί στις τάξεις του κόμματος: Δεν βρέθηκε κοινός τόπος με τους Παπαδόπουλο, Φλωρίδη, ενώ ένα βήμα από τη διαγραφή βρίσκεται ο Ραγκούσης. Αφορμή για τον πρώην υπουργό Υποδομών η μη ψήφιση της ρύθμισης- ντροπή για τα οικονομικά των κομμάτων. Αιτία η ύπαρξη μιας σοβαρής μεταρρυθμιστικής φωνής, που μπορεί στο μέλλον να προκαλέσει προβλήματα στο φαύλο περιβάλλον Βενιζέλου.
Στην πολιτική η συγκυρία έχει μεγάλη σημασία. Η σύλληψη Τσοχατζόπουλου ήρθε πάνω σε μια κρίσιμη καμπή της ελληνικής πολιτικής ιστορίας. Μάλλον δεν θα λειτουργήσει ως κάθαρση, αλλά θα παρασύρει το δικομματισμό ακόμα χαμηλότερα. Όπως όλα δείχνουν στις 14 Μαΐου θα ξημερώσει μια διαφορετική σε πολιτικούς και κοινωνικούς συσχετισμούς μέρα. Το θέμα είναι αν οι πολιτικές δυνάμεις που θα προκύψουν θα είναι σε θέση να διαχειριστούν μια από τις δυσκολότερες συγκυρίες των τελευταίων ετών: Την απαρχή της μετα- μεταπολιτευτικής περιόδου.
Με τη σύλληψη ενός πρώην ηγετικού στελέχους- συμβόλου της μεταπολιτευτικής περιόδου φαίνεται ότι κλείνει ο κύκλος του θλιβερού πολιτικού σκηνικού των τελευταίων 35 ετών. Ο Άκης Τσοχαζόπουλος ήταν επί πολλά έτη (περίπου 18) ένας εκ των κορυφαίων υπουργών του ΠΑΣΟΚ, εκπροσώπησε τη χώρα ως αναπληρωτής πρωθυπουργός στην κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής της Μαδρίτης το 1995, ενώ το 1996 βρέθηκε μια ανάσα από την προεδρία του Κινήματος. Η στήριξη τότε του Γ. Παπανδρέου στον Κ. Σημίτη, κράτησε τον Τσοχατζόπουλο εκτός του προεδρικού γραφείου της Χαριλάου Τρικούπη. Η δεύτερη θέση, όμως, στην εσωκομματική διαδικασία του «χάρισε» δύο σημαντικότατες υπουργίες στις μετέπειτα «κυβερνήσεις του εκσυγχρονισμού»: Υπουργός Ανάπτυξης την περίοδο 1996- 2000 και υπουργός Εθνικής Άμυνας από το 2000 έως το 2004, ο Άκης Τσοχατζόπουλος έμοιαζε άτρωτος έως πριν από λίγο καιρό. Η δύναμη, όμως, που πήγαζε από την εξουσία, εξαντλήθηκε. Από σήμερα το πρωί ο πρώην πρωτοκλασάτος υπουργός κρατείται στην ΓΑΔΑ, κατηγορούμενος για ξέπλυμα μαύρου χρήματος.
Είναι ο Άκης Τσοχατζόπουλος κατεξοχήν εκπρόσωπος του σαθρού μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος; Ναι είναι. Όπως, επίσης, είναι ένα από τα καλύτερα παραδείγματα της παλαιοκομματικής εξουσιαστικής προοπτικής: Άνοδος σε πολιτικό αξίωμα συνεπάγεται κατακόρυφη εκτόξευση καταθέσεων και ταυτόχρονη επέκταση της ακίνητης περιουσίας. Πρωτεργάτης της «εμπέδωσης» του λαϊκισμού και πρωτοπόρος στη δημιουργία πελατειακών δικτύων και ισχυρών οικονομικών πλεγμάτων παρα- εξουσίας, ο Άκης Τσοχατζόπουλος σήμερα κατηγορεί- ως γνήσιος νεοέλληνας- κάποιους τρίτους, αγνώστους χωρίς ονόματα και διευθύνσεις, για την κατάστασή του: «Σκοτεινές δυνάμεις επιζητούν την πολιτική μου εξόντωση» είχε δηλώσει πριν λίγο καιρό…
Είναι η σύλληψη του Άκη Τσοχατζόπουλου άλλο ένα ισχυρό πλήγμα εναντίον του δικομματισμού; Προφανώς και είναι. Πόσω μάλλον, όταν σημειώνεται εν μέσω (ουσιαστικά, όχι τυπικά) προεκλογικής περιόδου. Η προσωρινή κράτηση του πρώην υπουργού αποτελεί απόδειξη ύπαρξης βαριάς σκιάς επί των εξουσιαστικών πρακτικών του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Όπως κι αν έχουν τα πράγματα πάντως, δεν είναι ούτε το πρώτο ούτε το τελευταίο ράπισμα. Έχουν προηγηθεί πολλά και θ’ ακολουθήσουν επίσης κι άλλα. Το θέμα είναι, ότι οι δυνάμεις που έχουν σχεδιάσει όλα αυτά τα χρόνια το θλιβερό πολιτικό σκηνικό δεν δείχνουν ν’ αντιλαμβάνονται το μέγεθος του προβλήματος που δημιούργησαν. Συνεχίζουν να κινούνται με τους ρυθμούς του παρελθόντος, χωρίς ν’ αντιλαμβάνονται την επικείμενη πολιτική μεταβολή.
Αυτό, τουλάχιστον, αποδεικνύεται με μια σύντομη ματιά στην πολιτική επικαιρότητα των τελευταίων ημερών. Ο Αντώνης Σαμαράς επέλεξε ν’ ανεβάσει υπερβολικά τους προεκλογικούς τόνους απ’ το Αιγάλεω, όπου πραγματοποίησε την πρώτη ομιλία του. Ιδιαίτερα σκληρός και επικριτικός, απότομος και οξύθυμος, επίμονος και αντιδραστικός ο πρόεδρος της ΝΔ προκαλεί αμηχανία ακόμα και στους φανατικότερους των ψηφοφόρων του. Χωρίς να προτείνει κάτι συγκεκριμένο, απλώς απαιτεί αυτοδυναμία, εκβιάζοντας το εκλογικό σώμα με τον κίνδυνο της ακυβερνησίας. Και όλα αυτά σε οπαδικούς τόνους. Εκφράζει με λόγια την υφέρπουσα μανία για εξουσία, ένα από τα κύρια συστατικά που στοιχειοθέτησαν όλα αυτά τα χρόνια τη σημερινή πολιτική θλιβερότητα.
Από κοντά και ο νέος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελος Βενιζέλος. Τελικώς «διέταξε» την επιστροφή των απολωλότων βουλευτών, προκαλώντας κάτι παραπάνω από εύλογες απορίες: Πρώτο, γιατί δεν δέχτηκε την επιστροφή τους, προτού εκλεγεί στην προεδρία του Κινήματος, όπως είχε προτείνει ο… παραλίγο αντίπαλός του Χρ. Παπουτσής. Δεύτερο, τι θα συμβεί όταν στην πρώτη μετεκλογική κοινοβουλευτική διαδικασία οι πρώην διαγραφέντες θα χρειαστεί να ψηφίσουν τα επερχόμενα νέα μέτρα. Τρίτο και σημαντικότερο, ποια είναι τελικά η θέση του ΠΑΣΟΚ ως προς τη διαδικασία εξόδου από την κρίση. Μήπως μια απ’ τις τελευταίες ρήσεις Βενιζέλου για τον Σαμαρά ότι «είναι και με τον χωροφύλαξ και με τον αστυφύλαξ» ισχύει πρωτίστως για τον ίδιο και το κόμμα του;
Ταυτοχρόνως, ο ορθολογιστής συνταγματολόγος κρατά σε απόσταση οποιονδήποτε έχει προσπαθήσει τα τελευταία χρόνια να διαχωριστεί απ’ την εγγενή πασοκοκουλτούρα που κυριαρχεί στις τάξεις του κόμματος: Δεν βρέθηκε κοινός τόπος με τους Παπαδόπουλο, Φλωρίδη, ενώ ένα βήμα από τη διαγραφή βρίσκεται ο Ραγκούσης. Αφορμή για τον πρώην υπουργό Υποδομών η μη ψήφιση της ρύθμισης- ντροπή για τα οικονομικά των κομμάτων. Αιτία η ύπαρξη μιας σοβαρής μεταρρυθμιστικής φωνής, που μπορεί στο μέλλον να προκαλέσει προβλήματα στο φαύλο περιβάλλον Βενιζέλου.
Στην πολιτική η συγκυρία έχει μεγάλη σημασία. Η σύλληψη Τσοχατζόπουλου ήρθε πάνω σε μια κρίσιμη καμπή της ελληνικής πολιτικής ιστορίας. Μάλλον δεν θα λειτουργήσει ως κάθαρση, αλλά θα παρασύρει το δικομματισμό ακόμα χαμηλότερα. Όπως όλα δείχνουν στις 14 Μαΐου θα ξημερώσει μια διαφορετική σε πολιτικούς και κοινωνικούς συσχετισμούς μέρα. Το θέμα είναι αν οι πολιτικές δυνάμεις που θα προκύψουν θα είναι σε θέση να διαχειριστούν μια από τις δυσκολότερες συγκυρίες των τελευταίων ετών: Την απαρχή της μετα- μεταπολιτευτικής περιόδου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου